Kamienica Towarzystwa Kredytowego Miejskiego

Kamienica Towarzystwa Kredytowego Miejskiego – kamienica położona przy ulicy Tadeusza Czackiego 21/23/25. Obecnie budynek należy do Banku Pekao S.A.

Budynek na potrzeby utworzonego w 1870 roku Towarzystwa Kredytowego Miejskiego powstał w latach 1878–1880 według projektu Józefa Ankiewicza, zajmował on wówczas jedynie posesję nr 25 (dziś to najbardziej na północ wysunięta część). W latach 1883–1894 budynek został rozbudowany i przedłużony, także według projektu Juliana Ankiewicza. Wówczas budynek był siedmioosiowy, nie posiadał ryzalitu z głównym wejściem, lecz jedynie jedno skrzydło ze skrajnymi ryzalitami oraz ozdobioną kolumnami i rzeźbami środkową częścią. Uważany był za jeden z najpiękniejszych w ówczesnej Warszawie. Dopiero około 1910 roku Towarzystwo wykupiło kamienice nr 21 i nr 23, wyburzyło je, a w ich miejscu w latach 1911–1913 wzniosło nowe skrzydła gmachu zaprojektowane przez Władysława Marconiego.

Budynek został uszkodzony w 1944 roku, odremontowano go w latach 1949–1954 według projektu Zbigniewa Karpińskiego oraz Tadeusza Zielińskiego, jednak bez odtworzenia rzeźb w parterze. W 2012 roku rozpoczął się remont elewacji budynku, któremu ma zostać przywrócony pierwotny wygląd – przywrócone zostaną między innymi sztukaterie od strony ul. Czackiego.

Budynek nosi cechy stylu eklektycznego z dominującymi cechami historycznymi, szczególnie neobarokowymi. Budynek zdobi główny ryzalit ozdobiony parami kolumn podtrzymującymi rzeźbiony tympanon przedstawiający Dobrobyt z 1912 roku z umieszczonym pod nim napisem „Bank Polska Kasa Opieki SA”. Po bokach znajdują się ryzality boczne zwieńczone rzeźbami przedstawiającymi syrenki. Do współczesności nie dotrwały rzeźby znajdujące się dawniej w parterze, pomiędzy oknami. Autorami wszystkich kompozycji rzeźbiarskich byli Tadeusz Rygier, Andrzej Pruszyński i Kazimierz Ostrowski. Ich powojenną rekonstrukcję przygotowała Barbara Zbrożyna. Ponadto wewnątrz zachowały się dawne sale operacyjne ze wzorzystymi posadzkami, otoczone półkolumnami oraz zwieńczone szklanym dachem.

Źródła[]

Kamienica Towarzystwa Kredytowego Miejskiego na warszawa1939.pl
Jerzy Kasprzycki, Korzenie miasta. Warszawskie pożegnania, t. II, str. 184-185, Veda, Warszawa, 2004
Jerzy S. Majewski, Spacerownik Warszawski 2, str. 21, Biblioteka Gazety Wyborczej
Juliusz Chrościcki, Andrzej Rottermund, Atlas architektury Warszawy, Arkady, Warszawa, 1977
Marta Leśniakowska, Architektura w Warszawie, str. 51 , Arkada, Warszawa, 2005