Ulica Belwederska

Ulica Belwederska (dawniej także Aleja Belwederska) – ulica położona w Śródmieściu i na Mokotowie. Jest częścią Traktu Królewskiego.

Historia[]

Ulica powstała mniej więcej w XVII wieku, wcześniej istniał tutaj kościół św. Anny, a od 1659 roku towarzyszył mu pałac wybudowany dla Krzysztofa Zygmunta Paca, któremu obecny wygląd nadał w wyniku przebudowy w latach 1818–1822 Jakub Kubicki. Nazwa ulicy poświadczona jest już w XVIII wieku, w 1770 roku cały obszar znalazł się poza okopami, a obok nich powstały rogatki belwederskie, natomiast w dolnym biegu ulicy około 1830 roku wzniesione zostały cegielnie Wawrzyńca Mikulskiego. Sąsiadowały one z terenami należącymi do pałacyku Lubomirskiej, gdzie znajdował się m.in. tzw. domek holenderski, a na których w XIX wieku założony został Park Promenada. W 1892 roku rozpoczęła kursowanie kolej wilanowska, która wzdłuż Belwederskiej dojeżdżała do Wilanowa i dalej na południe. W 1908 roku do Warszawy przyłączono obszar sięgający po ulicę Promenada, a w 1916 roku pozostałą część ulicy Belwederskiej.

Ulica zaczęła zabudowywać się dopiero na początku XX wieku, a w latach 30. XX wieku pojawił się szereg nowoczesnych kamienic, w tym zespół bloków osiedla ZUS. Ulica była też wtedy popularna wśród automobilistów, wobec czego powstało tu wiele garaży, stacji benzynowych i stacji obsługi. W 1939 roku ulica biegła od skrzyżowania z Dolną, Chełmską i Sobieskiego, po czym krzyżowała się z Turecką, Piaseczyńską, Nabielaka, Promenadą, Sułkowicką, Grottgera, Zajączkowską, Podchorążych, planowaną Spacerową, Lądową, Zawrotną, Sulkiewicza, Krętą i Parkową, by kończyć się u zbiegu z Alejami Ujazdowskimi i Bagatelą. Podczas okupacji nosiła nazwę Sonnenstrasse. Zabudowania generalnie nie zostały zniszczone podczas II wojny światowej. Już po wojnie, w latach 50. XX wieku zlikwidowano odcinek kolejki wilanowskiej biegnący wzdłuż Belwederskiej, zniknęło też kilka zachowanych zabytkowych budynków, między innymi Domek Holenderski, willa Sanatorium Paralityków czy willa Władysława Sikorskiego. W latach 70. XX wieku ulica została przebudowana, powstały wtedy dwie jezdnie po 3 pasy w każdym kierunku. 16 maja 1998 roku na zjeździe ulicy Belwederskiej doszło do wypadku autobusu Ikarus 435 linii 195, zginęła jedna osoba. W latach 2022-2025 powstała wzdłuż ulicy linia tramwajowa do Miasteczka Wilanów, wtedy też przebudowano ulicę kolejny raz: 2 jezdnie po 2 pasy w każdym kierunku + trambus pas po środku.

Przebieg[]

Ulica Belwederska (rejon ) – — Ulica Belwederska (rejon ul. Spacerowej) – 2007

Ulica biegnie od skrzyżowania Bagateli z alejami Ujazdowskimi do okolic ulicy Chełmskiej i Dolnej, jej przedłużeniem jest ulica Sobieskiego. Graficzny przebieg ulicy:
Bagatela/Aleje Ujazdowskie
Klonowa
Parkowa
Sulkiewicza
Lądowa

Spacerowa
Grottgera
Sułkowicka
Nabielaka
Promenada
Turecka
Dolna/Chełmska/Sobieskiego

Otoczenie[]

Przy ulicy Belwederskiej znajdują się następujące obiekty:

Park Morskie Oko i Staw Promenada
Pomnik Władysława Sikorskiego
ul. Belwederska 10 – Kamienica przedwojenna
ul. Belwederska 16 – Przedwojenny zespół garaży i salonu wystawowego Autokoncernu, dziś mieści się tu I Komenda Rejonowa Policji
ul. Belwederska 17 – Kamienica przedwojenna, część tzw. kolonii Grottgera
ul. Belwederska 18 – Czerwona Willa
ul. Belwederska 18A – Willa Neumanów
ul. Belwederska 20/22 – Dom Książki "Uniwersus"
ul. Belwederska 23 – Hotel Regent
ul. Belwederska 26/30 – Dawny Internat Wyższej Szkoły Nauk Społecznych
ul. Belwederska 32–44 – Zespół przedwojennych kamienic: nr 32, nr 36/38 (zespół 4 bloków osiedla ZUS), nr 40/42, nr 44, nr 44A, nr 44B
ul. Belwederska 46/50 – Hotel Parkowa
ul. Belwederska 49 – Ambasada Federacji Rosyjskiej, w niej Rosyjski Ośrodek Nauki i Kultury
ul. Belwederska 54/56 – Belweder
Skwer Jerzego Giedroycia z Pomnikiem Józefa Piłsudskiego

Na rogu Belwederskiej z ulicą Promenada znajduje się ponadto kamień upamiętniający Redutę Magnet, która znajdowała się podczas powstania warszawskiego na terenie zakładów Bruhn-Werke między Belwederską a Nabielaka. Żołnierze z kompanii O-2 pułku "Baszta" bronili tego obiektu od 17 sierpnia do 22 września 1944 roku. Po zachodniej stronie jezdni biegnie ścieżka rowerowa, ma największy kąt nachylenia z dróg rowerowych w Warszawie.

Nazwa[]

Ulica bierze się od nazwy położonego w pobliżu pałacu Belweder.

Linki zewnętrzne[]

Ulica Belwederska na Wikipedii